.....ที่ใดมีแสง ที่นั้นย่อมมีเงา .....ที่ใดมีดี ที่นั้นย่อมมีชั่ว ....ที่ใดมีเด่นที่นั่นย่อมมีด้อย~!!! อมตะวาจาเหล่านี้หาใช่เพียงแค่เป็นสำนวนหนังจีนที่คุ้นหูอย่างเดียวไม่? แต่มันเป็นสัจธรรม เป็นความจริงอันยิ่งใหญ่~!!!

เพื่อน ๆ จะสงสัยกันไหมครับเนี่ย? ว่า... อีตาคนเขียน มันเพ้อเจ้อสับสนอะไรขึ้นมา หยิบยาเม็ดขึ้นมากินแล้วลืมเขย่าขวดรึเปล่า? หรือกำลังดูหนังจีนไปเขียนเรื่องนี้ไปหรือไง? ...ไม่หรอกครับ~! ผมแค่อยากจะบอกกับเพื่อน ๆ ว่าการที่เราจะเรียนรู้ถึงเรื่องราวต่าง ๆ ควรจะรู้ทั้งข้อดีและข้อเสีย จุดเด่นและจุดด้อยของสิ่งนั้นซะก่อน ...แล้วมันเกี่ยวอะไรกับปลาหมอสีครอสบรีดล่ะ? แหม....ก็ในเมื่อเราคิดจะเข้าคลุกวงในเพื่อทำความรู้จักกับเจ้าปลาหมอสีครอสบรีดแล้ว เราก็คงต้องเรียนรู้พื้นฐานเกี่ยวกับข้อดี-ข้อเสีย จุดอ่อน-จุดแข็งของเจ้าปลาชนิดนี้กันด้วยนะครับ เพราะหากเราหลงไปกับข้อดีตามคารมของคนขาย เคลิ้มตามน้ำลายของคนเชียร์ หรือ หัวหมุนติ้ว ๆ ไปตามกระแสที่ถูกสื่อโฆษณาและตลาดปั่นราคากันให้กระจุย เราก็จะเกิดอาการปลาล้นบ้าน แต่หาตัวถูกใจไม่เจอเลยนะซิครับ เอาล่ะครับ! ในตอนนี้เรามาทำความเข้าใจกันซะหน่อย ในความเรื่องของจุดเด่น และ จุดด้อย ของปลาหมอสีครอสบรีดกันดีกว่าครับ

จุดเด่นของปลาหมอสีครอสบรีด

1. มีความโดดเด่นในรูปร่างที่ใหญ่โต รูปทรงที่สวยงาม มีสีสัน และ ลวดลายต่าง ๆ ที่สะดุดตา มีหัวโหนกใหญ่ดูโดดเด่น และเป็นปลาที่สามารถพัฒนาความสวยงามออกมาได้อย่างหลากหลายไม่รู้จบ ด้วยความสวยงามที่มีอยู่อย่างหลากหลายรูปแบบนี่เอง ทำให้ปลาหมอสีครอสบรีดคล้ายงานศิลปะซึ่งแล้วแต่ว่าผู้ผลิตจะรังสรรค์มันขึ้นมาอย่างไร ผู้ซื้อเองมีทางเลือกมากมายในการสรรหามาเลี้ยงหรือนำไปพัฒนาสายพันธุ์ตามความชอบส่วนตัว ในส่วนของผู้เพาะพันธุ์เพื่อการตลาดเองก็มีโอกาสได้สร้างรูปแบบใหม่ ๆ ให้มีความแปลกและสวยยิ่งขึ้นไปได้โดยไม่ย่ำอยู่กับที่

2. ในจำนวนลูกปลา 1 ครอก อาจจะมีความสวยงามหลากหลายรูปแบบที่ไม่ซ้ำกัน เช่น บางตัวหัวโหนกใหญ่โตโอเว่อร์(เหมาะสำหรับคนที่ชอบอะไรใหญ่ ๆ ) บางตัวมีรูปทรงที่สั้นกว้างดูน่ารัก(เช่นพวกช๊อตบอดี้ หรือปลาทรงสั้นบางสายพันธุ์) บางตัวมีมุกแวววาวเยอะแยะ บางตัวก็มีมาร์คกิ้งที่เว้นวรรคได้จังหวะสวยงาม หรือ บางตัวสีสันอาจจะจี๊ดจ๊าดบาดใจผู้เลี้ยงก็เป็นได้ เป็นทางเลือกตามความชอบใจของผู้เลี้ยง

3. ปลาครอสบรีดบางสายพันธุ์ อาจจะมีรูปทรงใหม่ ๆ เกิดขึ้น ฉีกแนวของรูปแบบปลาทรงเดิม ๆ ซึ่งอาจจะน่ารักสวยงามโดนใจตลาด เช่น ลูกผสมของของซินสไปลุ่ม และ เรดเดวิล พ่อแม่ก็มีทรงธรรมดา ๆ แต่ลูกที่ออกมากลายมาเป็น ปลาหมอสีนกแก้ว ที่กลมปุ๊ก ปากจู๋ มีสีแดงสด ว่ายน้ำดุ๊กดิ๊กน่ารักไปซะงั้นแหละ!

4. ปลาหมอสีครอสบรีดเป็นปลาที่เลี้ยงง่าย กินเก่ง มีความอดทนสูง ไม่ต้องเอาใจใส่ดูแลมากมายนัก

5. อัตราการเจริญเติบโตสูงมาก หลังจากเพาะพันธุ์หากได้ขุนเต็มที่เพียงไม่นานก็สามารถส่งขายได้แล้ว

6. มีขนาดที่ใหญ่โต ทำให้เกิดช่วงต่างของราคามากขึ้น เพราะ ขนาดที่เพิ่มขึ้นในแต่ละนิ้ว ก็สามารถเพิ่มมูลค่าในตัวมันได้(นอกจากจะยิ่งใหญ่-ยิ่งแพงแล้ว....ต้องดูประกอบกับความสวยงามอีกด้วย) ...ทั้งนี้หากเป็นปลาเล็กชนิดอื่น ช่วงต่างของราคาจะน้อยกว่า มูลค่าความต่างที่เกิดขึ้นก็จะไม่มากมายนัก

7. สามารถเพาะพันธุ์ได้ง่าย ให้ลูกแต่ละครั้งจำนวนมาก และมีอัตรารอดค่อนข้างสูง

8. ในการผสมแต่ละครั้งให้พ่อแม่พันธุ์พักเพียงไม่นาน ก็สามารถผสมต่อได้ทันที

9. สำหรับบางคนเชื่อว่าปลาตัวไหนที่มีลักษณะดีเข้าตำรา จะนำโชคลาภมาให้

10. เป็นปลาที่มีความเปลี่ยนแปลงความสวยงามของตัวเองได้ตลอดเวลา ทำให้ผู้เลี้ยงได้ลุ้น และเกิดความสนุกสนานในการเลี้ยง

จุดด้อยของปลาหมอสีครอสบรีด

1. ในการผสมปลาข้ามสายพันธุ์โดยทั่วไป ประสิทธิภาพในการสืบพันธุ์ลดลงมักจะลดลง ที่เห็นได้อย่างชัดเจนคือ ตัวผู้ส่วนใหญ่มักจะไม่มีน้ำเชื้อ หรืออาจจะมีบ้างบางตัวที่ยังคงมีเชื้ออยู่แต่ใน 1 ครอกจะมีจำนวนตัวที่มีเชื้อน้อยมาก หรือ อาจจะไม่มีเลยก็ได้ และโดยมากตัวที่หลุดออกมามีน้ำเชื้อมักจะให้ลูกได้ไม่มากนัก แต่สำหรับผู้ที่มีปลาหมอสีครอสบรีดตัวผู้ที่มีน้ำเชื้อมาก ๆ ให้ลูกได้เยอะ ๆ เช่น เท็กซัสแดง หรือ ซุปเปอร์เรดซิน ถือว่าเป็นความโชคดี เพราะ สามารถนำไปผสมต่อได้ หรือหากขายก็จะมีราคาสูงกว่าทั่วไป

2. ปลาหมอสีครอสบรีดยังขาดความนิ่งของสายพันธุ์ คือ จำนวนลูกปลาใน 1 ครอก ยังไม่มีลักษณะเด่นทั้งเรื่องสีสัน รูปทรง รูปร่าง หน้าตา แบบที่ถอดพิมพ์กันมาอย่างชัดเจนได้มาตรฐาน 100% ลูกปลาบางตัวอาจจะติดลักษณะเด่นไปทางพ่อ บางตัวอาจจะติดลักษณะเด่นไปทางแม่ บางตัวอาจจะผสม ๆ ลักษณะของทั้งพ่อและแม่รวมกันไป หรือบางตัวอาจจะฉีกแนวจากพ่อแม่ไปเลยก็ได้ ซึ่งในจุดนี้บรีดเดอร์บางคนสามารถผสมจนมีลักษณะนิ่งได้พอสมควร คือ ลักษณะลูกปลาในครอก รวม ๆ แล้วถือใกล้เคียงกันมาก

3. เป็นปลาที่มีอุปนิสัยหวงถิ่นอย่างรุนแรง(ตามสไตล์ปลาหมอสี) ทำให้ไม่สามารถเลี้ยงรวมกันได้ในพื้นที่จำกัด สังเกตว่าผู้ที่อยากเลี้ยงปลาหมอสีหลาย ๆ ตัว แต่มีพื้นที่น้อย หรือ มีตู้จำนวนจำกัด มักจะหาทางออกโดยการใช้แผ่นกั้นตู้แบ่งอนาเขตปลาแทนการเพิ่มจำนวนตู้ ซึ่งในบางครั้งสถานที่เลี้ยงที่เล็กเกินไป จะทำให้ปลาโตได้ไม่เต็มที่ และ ปลาอาจเกิดอาการเครียด ทำให้ปลาอ่อนแอเป็นโรคง่าย การที่ต้องแยกเลี้ยงเดี่ยวจึงเป็นจุดด้อยอีกอย่างของปลาหมอสีครอสบรีด

4. ราคาปลามีการแกว่งตัวขึ้นลงอย่างรวดเร็ว และ รุนแรง เป็นไปตามกระแสตลาด ซึ่งหากผู้เลี้ยงไม่สามารถทำใจยอมรับตรงจุดนี้ได้ เลี้ยง ๆ ไปอาจจะถึงขั้นเข่าทรุด ต้องมานั่งตรอมใจอยู่หน้าตู้ปลากันเลยทีเดียว เช่น เมื่อปลาตัวใหม่ออกสู่ตลาด ยังมีจำนวนน้อย ตัวสวย ๆ อาจจะมีราคาหลายพันบาท หรือ ทะลุไปที่หลักหมื่น หรือหลักแสนก็เคยมีมาให้เห็นกันแล้ว เมื่อผู้ซื้อซื้อไปในราคาสูง ๆ แล้ว เวลาผ่านไปไม่นาน เจ้าปลาชนิดนี้ก็ถูกเพาะพันธุ์ให้มีจำนวนเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว แถมมีความสวยงามมากยิ่งขึ้นอีกด้วย จากราคาที่เคยซื้อไปแพง ๆ เมื่อราคาร่วงลงมาจนแทบไม่มีราคา ก็ยากนักที่ผู้ซื้อจะทำใจได้

5. ปลาที่ไม่สวย ไม่มีใครต้องการเก็บไว้เลี้ยง เพราะรู้สึกว่าไม่มีราคา เลี้ยงไว้ก็เปลืองที่เปลืองค่าอาหาร มักจะถูกนำไปปล่อยทิ้งตามแหล่งน้ำธรรมชาติ ไม่ว่าจะเป็นห้วย หนอง คลอง บึง หรือแม่น้ำ ปลาหมอสีเหล่านี้สามารถปรับตัวเข้ากับสิ่งแวดล้อมได้ดี กินอาหารเก่ง ดุร้าย และ สืบพันธุ์ได้ง่าย อาจจะทำให้ปลาท้องถิ่นบางชนิดของไทยสูญพันธุ์ไปได้ ซึ่งทางมาเลย์เซียเองก็ประสบปัญหาเหล่านี้อยู่ (แหล่งน้ำบางแห่งของไทย ก็มีปลาไทยบางชนิดสูญพันธุ์ไปแล้ว)

6. ผู้ที่เพาะพันธุ์ปลาหมอสีพันธุ์แท้ซึ่งขายไม่ได้ราคาเท่าปลาหมอสีครอสบรีด หันมาทำการเพาะพันธุ์ครอสบรีดกันมากขึ้น อาจจะทำให้เกิดสภาวะครอสบรีดฟองสบู่ และธุรกิจหลักอย่างเช่น การส่งออกปลาหมอสีพันธุ์แท้ของไทยเกิดอาการชลอตัวลง

7. ผู้ที่หันมาเลี้ยงครอสบรีดแบบไม่เข้าใจ มักจะมองข้ามปลาหมอสีสายพันธุ์แท้ โดยหลงลืมไปว่า หากมีสายพันธุ์แท้อยู่ เราจะผสมครอสบรีดขึ้นมาอีกเมื่อไหร่ก็ได้ เช่น เราสามารถเพาะปลาหมอสีนกแก้วอีกกี่ครั้งก็ได้ หากมี เรดเดวิล และ ซินสไปลุ่มอยู่ แต่ถึงเราจะมีปลาหมอสีนกแก้วกี่พันคู่ก็ตาม เราก็ไม่สามารถที่จะครอสบรีดคืนกลับให้เป็น เรดเดวิล หรือ ซินสไปลุ่มแท้ ๆ ได้

8. ปลาหมอสีครอสบรีดจัดว่าเป็นปลาที่อิงกระแสตลาด ซึ่งต้องการความแปลก สด ใหม่ สวยงามมากขึ้นเรื่อย ๆ ดังนั้นหากบางช่วงยังไม่มีผู้ที่สามารถครอสบรีดปลาให้แปลก และ สวยงามจนเป็นที่ยอมรับในวงกว้าง พอที่จะกระตุ้นกระแสความนิยมได้ ตลาดครอสบรีดก็จะเงียบเหงา และ ซาลงไป คงเหลือไว้แต่ผู้ที่สนใจจริงจังเฉพาะกลุ่มเท่านั้น

9. การทำเป็นธุรกิจส่งออกในตลาดปลาสวยงามระดับโลกทำได้ค่อนข้างยาก โดยเฉพาะทางฝั่งยุโรปและอเมริกา เพราะ ปลายังขาดมาตรฐานและความนิ่ง ซึ่งตลาดต่างประเทศค่อนข้างจะเข้มงวดในเรื่องนี้มาก เรียกว่าส่งต้นแบบไปยังไง สินค้าที่ส่งตามไปต้องเป็นแบบนั้น ซึ่งเรายังไม่สามารถควบคุมได้ ตลาดส่งออกหลัก ๆ ที่พอจะมีอยู่บ้างก็เป็นในแถบทวีปเอเชียด้วยกันเท่านั้นเอง

10. ผู้เลี้ยงมักถูกสร้างค่านิยมการเลี้ยงปลาแบบผิด ๆ ทำให้เชื่อว่าเลี้ยง ๆ ไป ยิ่งตัวใหญ่ขึ้นจะยิ่งมีราคาที่แพงขึ้นเรื่อย ๆ ทำให้ผู้เลี้ยงที่ขาดความเข้าใจ บางคนหวังแต่จะขุนลูกปลาแล้วขายต่อโดยที่ไม่ดูถึงความสวยงามและคุณภาพรวมถึงสภาวะตลาดช่วงนั้น พอเลี้ยงจนโตแล้วไม่สามารถขายได้ราคาอย่างที่คิด ยิ่งถ้าโตมาแล้วไม่สวยแจกฟรียังไม่มีคนอยากได้ ...สุดท้ายก็เกิดความเบื่อหน่าย หรือ ผู้เพาะพันธุ์มือสมัครเล่นบางคนที่ขาดความเข้าใจในการครอสบรีดปลา พอเห็นว่าลูกปลาราคาดี ก็ผสม ๆ กันมั่ว ๆ เท่าที่พอจะมีวัตถุดิบ ผลคือ ลูกปลาที่ได้ออกมาไม่มีคุณภาพ ถ้าขายได้ก็เป็นความซวยของผู้ซื้อ ถ้าขายไม่ได้ก็เข้าตำรา...นำไปปล่อยตามแหล่งน้ำ...เหมือนที่บอกไปใน ข้อ 5.

11. และจุดด้อยอีกอย่างของปลาหมอสีครอสบรีดคือ มีการดร๊อปของสี และ หัวยุบ ซึ่งจะทำให้ปลาลดความสวยงามลง โดยเฉพาะบางสายพันธุ์ที่มีอาการดร๊อปบ่อยมากจนผู้เลี้ยงเกิดความเบื่อหน่ายไปในที่สุด


NOTE: ปลาหมอสีสายพันธุ์แท้ ค่อนข้างมีอาการน่าเป็นห่วง เนื่องจากถูกนำมาทำการครอสบรีดกันมากขึ้น บางตัวมีลักษณะที่เหมือนสายพันธุ์เดิมแท้ ๆ มาก แต่สายเลือดได้เปลี่ยนไปซะแล้ว ซึ่งหากผู้ที่ได้ไปคิดว่าเป็นสายพันธุ์แท้และทำการผสม ลูกออกมาก็จะเกิดความคลาดเคลื่อนของสายพันธุ์ ในเรื่องนี้ผู้เพาะพันธุ์ต้องระวัง และ ไม่ควรละเลยให้ปลาสายพันธุ์แท้ที่มีอยู่เดิมหายสาบสูญไปนะครับ

ตอนนี้เป็นตอนที่ 2 แล้วนะครับ.... โดยส่วนตัวผมเองพยายามจะสนับสนุนให้ผู้ที่สนใจจะเลี้ยงปลาหมอสีครอสบรีด เลี้ยงด้วยความเข้าใจ ชื่นชอบ และ ยอมรับในตัวมันจริง ๆ นอกจากนี้ยังอยากให้ทราบถึงข้อดี และ ข้อเสียด้วย....ไม่ใช่เลี้ยงด้วยกระแสตลาด! หรือปล่อยให้หลุดรอดออกไปทำลายระบบนิเวศน์ เพราะสื่อโดยทั่วไปมักจะเน้นไปทางโฆษณาข้อดี โดยลืมสร้างความเข้าใจ..ยอมรับ..และหาทางแก้ปัญหาในข้อเสียของมัน ก็ได้แต่หวังว่าผู้ที่ได้อ่านบทความนี้จะได้เริ่มทำความเข้าใจในเรื่องการเลี้ยงครอสบรีดกันมากขึ้นนะครับ